Fundusze Unijne 2014 – 2020 na Odnawialne Źródła Energii

Na ten cel, w ramach różnych programów operacyjnych, przeznaczono kwotę ok 9 mld euro. Kwota ta ma znacznie przybliżyć nasz kraj do zobowiązań poczynionych przez całą Unię Europejską do roku 2020:

• ograniczenie emisji CO₂ co najmniej o 20% w porównaniu z poziomem z 1990 r.,
• zwiększenie udziału OZE w całkowitym zużyciu energii do 20%,
• zwiększenie efektywności wykorzystania energii o 20%.

Do Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) zaliczają się:

• energia słoneczna (fotowoltaika i solary)
• energia ziemi (pompy ciepła)
• energia wody (turbiny, koła wodne)
• energia wiatru (wiatraki)
• energia biomasy (zrębki, brykiet drzewny, itp.)

OZE stanowią przeciwieństwo energii wytwarzanej z węgla kamiennego, brunatnego, gazu i ropy naftowej, określanych jako źródła konwencjonalne. Cechą źródeł konwencjonalnych jest znacznie szybsze ich wykorzystanie, niż uzupełnianie zasobów. Mają one często negatywny wpływ na środowisko, a ich zasoby stopniowo się zmniejszają. Używanie Odnawialnych Źródeł Energii nie wiąże się z ich długotrwałym deficytem, a korzystanie z nich nie szkodzi w takim stopniu środowisku jak energia nieodnawialna. Z miesiąca na miesiąc przybywa w Polsce instalacji z wykorzystaniem OZE, lecz w dalszym ciągu stanowią one niewielki wskaźnik źródeł energii. Fundusze Unijne, wsparte środkami z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, mają poprawić tę proporcję.

Beneficjentami pomocy unijnej będą zarówno przedsiębiorcy, samorządy jak i rolnicy oraz gospodarstwa domowe. Wszelką pomoc będą mogły uzyskać przedsięwzięcia, związane z wytwarzaniem energii z OZE, a także te, które będą budować sieci, umożliwiające przyłączenia jednostek OZE do Krajowego Systemu Energetycznego. Wsparciem objęte zostaną inwestycje związane z budową instalacji do produkcji biokomponentów i biopaliw. Fundusze będą dostępne w Programie Infrastruktura i Środowisko 2014 - 2020 i w programach regionalnych RPO, dotacje na OZE przewiduje również projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020.

Pomoc może być udzielana w formie: dotacji (w tym dopłat do oprocentowania kredytów bankowych lub oprocentowanych pożyczek) lub częściowych umorzeń oprocentowanych pożyczek. Beneficjenci, którzy spełnią określone warunki w zakresie ochrony środowiska (standardy ochrony środowiska UE i polskie) będą mogli liczyć na dofinansowania rzędu od 40 do 70%.

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 - 2020

W ramach POIiŚ w perspektywie 2014 - 2020, inwestycje z zakresu odnawialnych źródeł energii realizowane będą przede wszystkim w ramach I osi priorytetowej „Promocja odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej” w zakresie następujących priorytetów inwestycyjnych (PI):

Promowanie produkcji i dystrybucji odnawialnych

W ramach PI przewiduje się wsparcie w szczególności na budowę oraz rozbudowę:

• lądowych farm wiatrowych,
• instalacji na biomasę,
• instalacji na biogaz,
• sieci przesyłowych i dystrybucyjnych umożliwiających przyłączenia jednostek wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

Potencjalni beneficjenci:

W ramach priorytetu inwestycyjnego wsparcie przewidziane jest m. in. dla jednostek samorządu terytorialnego oraz działających w ich imieniu jednostek organizacyjnych, administracji rządowej oraz podległych jej organom, organizacjom pozarządowym, przedsiębiorcom, a także podmiotom świadczącym usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego, nie będących przedsiębiorcami.

Promowanie efektywności energetycznej

W PI przewiduje się w szczególności wsparcie następujących obszarów:

• modernizacji i rozbudowy linii produkcyjnych na bardziej efektywne energetycznie;
• modernizacji energetycznej budynków w przedsiębiorstwach;
• zastosowania technologii efektywnych energetycznie w przedsiębiorstwie;
• budowy, rozbudowy i modernizacji instalacji OZE;
• zmiany systemu wytwarzania lub wykorzystania paliw i energii, zastosowanie energooszczędnych (energia elektryczna, ciepło, chłód, woda) technologii produkcji i użytkowania energii, w tym termomodernizacji budynków;
• wprowadzania systemów zarządzania energią, przeprowadzania audytów energetycznych (przemysłowych).

Potencjalni beneficjenci:

W ramach priorytetu inwestycyjnego wsparcie przewidziane jest dla przedsiębiorców. Z uwagi na to, że interwencja będzie miała charakter horyzontalny i dotyczyła całego kraju, grupami docelowymi wsparcia będą odbiorcy usług/produktów wytwarzanych przez przedsiębiorstwa.

Wspieranie efektywności energetycznej i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii w sektorze publicznym i mieszkaniowym

W PI przewiduje się wsparcie kompleksowej modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej i mieszkaniowych wraz z wymianą wyposażenia tych obiektów na energooszczędne w zakresie związanym m. in. z:

• ociepleniem obiektu, wymianą okien, drzwi zewnętrznych oraz oświetlenia na energooszczędne;
• przebudową systemów grzewczych (wraz z wymianą i przyłączeniem źródła ciepła), systemów wentylacji i klimatyzacji, zastosowanie automatyki pogodowej i systemów zarządzania budynkiem;
• budową lub modernizacją wewnętrznych instalacji odbiorczych oraz likwidacją dotychczasowych źródeł ciepła;
• instalacją mikrogeneracji lub mikrotrigeneracji na potrzeby własne,
• instalacją OZE w modernizowanych energetycznie budynkach;
• instalacją systemów chłodzących, w tym również z OZE.

Potencjalni beneficjenci:

W ramach priorytetu inwestycyjnego wsparcie przewidziane jest m. in. dla jednostek samorządu terytorialnego oraz działających w ich imieniu jednostek organizacyjnych, administracji rządowej oraz podległych jej organom, spółdzielniom oraz wspólnotom mieszkaniowym, a także podmiotom świadczącym usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego nie będących przedsiębiorcami.

Rozwój i wdrażanie inteligentnych systemów dystrybucji na niskich i średnich poziomach napięcia

W PI przewiduje się wsparcie w szczególności następujących obszarów:

• budowa lub przebudowa w kierunku inteligentnych sieci dystrybucyjnych średniego, niskiego napięcia dedykowanych zwiększeniu wytwarzania w OZE i/lub ograniczaniu zużycia energii, w tym wymiana transformatorów;
• kompleksowe pilotażowe i demonstracyjne projekty wdrażające inteligentne rozwiązania na danym obszarze mające na celu optymalizację wykorzystania energii wytworzonej z OZE i/lub racjonalizację zużycia energii,
• inteligentny system pomiarowy – (wyłącznie jako element budowy lub przebudowy w kierunku inteligentnych sieci elektroenergetycznych dla rozwoju OZE i/lub ograniczenia zużycia energii).

Potencjalni beneficjenci:

W ramach priorytetu inwestycyjnego wsparcie przewidziane jest głównie dla przedsiębiorców.

Promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich typów obszarów, w szczególności na obszarach miejskich, w tym wspieranie zrównoważonego transportu miejskiego oraz podejmowania odpowiednich działań adaptacyjnych i mitygacyjnych

W ramach inwestycji wynikających z planów gospodarki niskoemisyjnej przewiduje się, że wsparcie będzie ukierunkowane m. in. na projekty takie, jak:

• budowa, rozbudowa lub modernizacja sieci ciepłowniczej i chłodniczej, również poprzez wdrażanie systemów zarządzania ciepłem i chłodem wraz z infrastrukturą wspomagającą;
• wymiana źródeł ciepła.

Potencjalni beneficjenci:

W ramach osi priorytetowej wsparcie przewidziane jest m. in. dla jednostek samorządu terytorialnego oraz działających w ich imieniu jednostek organizacyjnych, administracji rządowej oraz podległych jej organom, organizacjom pozarządowym, przedsiębiorcom, a także podmiotom świadczącym usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego nie będących przedsiębiorcami.

Promowanie wysokosprawnej kogeneracji energii cieplnej i elektrycznej w oparciu o popyt na użytkową energię cieplną

W PI przewiduje się wsparcie w szczególności następujących obszarów:

• budowa lub przebudowa jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu;
• budowa lub przebudowa jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu z OZE;
• budowa lub przebudowa jednostek wytwarzania ciepła, w wyniku której jednostki te zostaną zastąpione jednostkami wytwarzania energii w skojarzeniu;
• budowa lub przebudowa jednostek wytwarzania ciepła, w wyniku której jednostki te zostaną zastąpione jednostkami wytwarzania energii w skojarzeniu z OZE;
• budowa przyłączeń do sieci ciepłowniczych do wykorzystania ciepła użytkowego wyprodukowanego w jednostkach wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, wraz z budową przyłączy wyprowadzających energię do krajowego systemu przesyłowego.

Potencjalni beneficjenci:

W ramach priorytetu inwestycyjnego wsparcie przewidziane jest m. in. dla jednostek samorządu terytorialnego oraz działających w ich imieniu jednostek organizacyjnych, administracji rządowej oraz podległym jej organom, organizacjom pozarządowym, przedsiębiorcom, a także podmiotom świadczącym usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego nie będących przedsiębiorcami.

Regionalne Programy Operacyjne 2014 – 2020

Dofinansowanie w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych dla wszystkich województw dostępne będzie w różnych ich priorytetach, w zależności od celów i planowanych działań na poszczególnych obszarach kraju.

Środki dostępne w tych programach przeznaczone będą między innymi na:

•  zastępowanie konwencjonalnych źródeł energii źródłami przede wszystkim z biomasy, biogazu i energii słonecznej,
• budowę, rozbudowę, modernizację jednostek wytwarzających energię elektryczną
• i/lub cieplną z odnawialnych źródeł energii, przede wszystkim w oparciu o biomasę, biogaz i energię słoneczną, w tym z niezbędną infrastrukturą przyłączeniową do sieci dystrybucyjnych,
• wdrożenie technologii oszczędzających zużycie energii elektrycznej, cieplnej i/lub wody,
• kompleksową modernizację energetyczną obiektów użyteczności publicznej, w tym z wymianą źródła ciepła na OZE,
• kompleksową modernizację energetyczną budynków mieszkaniowych, w tym z wymianą źródła ciepła na OZE.

Typy beneficjentów: jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, przedsiębiorcy, kościoły i związki wyznaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie mieszkaniowe, szkoły, zakłady opieki zdrowotnej, rolnicy, organizacje pozarządowe.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 - 2020

Rozwojowi OZE jest dedykowany punkt 7.8.1. programu, który przewiduje inwestycje związane z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycje w energię odnawialną i w oszczędzanie energii.

W ramach tego poddziałania, o środki na rozwój OZE i poprawę efektywności energetycznej będą mogły ubiegać się gminy, spółki JST oraz związki gmin. W tym wypadku maksymalna wysokość pomocy ze środków EFRROW nie może przekroczyć 2 mln zł na beneficjenta w okresie realizacji programu.

Szczegóły dotyczące harmonogramu naborów wniosków oraz dokumentację konkursową mamy poznać już wkrótce. Czekamy z nadzieją, że ich procedury oraz wymogi będą mniej skomplikowane, od tych z kończącego się właśnie okresu programowania 2007 – 2013.